Hout, dé basis voor biobased bouwen? Deel 1

Bouwen met hout

Er is veel discussie over het bouwen met hout. Is het wel veilig genoeg? Is het lang genoeg houdbaar?

 

In dit blogbericht zal ik onder andere op deze vragen met plezier antwoord geven.

 

Hout is nu en al vele eeuwen, meestal de basis van een gebouw dat met biobased materialen is gebouwd. Desondanks is houtskeletbouw, een constructie van hout, in tegenstelling tot onze buurlanden, geen gangbare keuze in Nederland. Met dit blogbericht wil ik daar verandering in brengen.

 

 

Brandveiligheid van hout

Omdat wij hout in de open haard of de vuurkorf gooien, gaan we er automatisch van uit dat hout een zeer brandbaar materiaal is en dus onveilig om een huis mee te bouwen.

 

Uit onderzoek blijkt echter dat een houtconstructie de meest veilige constructie kan zijn. Hout brandt wel, maar heel langzaam. Een flink stuk hout heeft lang nodig om door te branden. Het schroeit aan de buitenkant, en maakt een koolstof laag aan. Dit vormt een goede beschermlaag voor het hout van wat daar onder zit. Een houten constructie blijft dus lang in stand.

 

Dan zal je denken: ‘Maar steen, beton of staal brandt niet, dus dat is dan toch beter?!’
Steen of beton zijn brosse materialen die bij hitte kunnen breken. Hierdoor kunnen vallende brokstukken ontstaan en ook kan de constructie het sneller begeven.
Staal brokkelt daarentegen niet af, maar het zal door de hitte vervormen en zijn draagkracht verliezen wat ook voor onvoorspelbare, onveilige situaties kan zorgen.

 

Hypotheek en verzekering zijn soms nog lastig

Nog steeds hoor ik zo nu en dan dat het, onterecht, lastig is om een hypotheek of een verzekering af te sluiten, voor een woning die met hout en natuurlijke materialen is gebouwd.

 

De oorzaak hiervan ligt zonder meer in de onbekendheid bij de banken en verzekeraars over de levensduur. Althans, ik hoop niet dat het hier om onbemind gaat vanwege vooroordelen of nog erger, lobby’s.

 

Gelukkig zijn er in Nederland al tal van prachtige voorbeelden die  laten zien dat een houtconstructie geen vreemde keuze is. Ook wat betreft duurzaamheid zijn er vele voorbeelden, in het buitenland maar ook in Nederland, die al eeuwenoud zijn. Denk bijvoorbeeld aan vakwerkhuizen uit onder andere Duitsland of loghuizen uit Scandinavië of oude boerderijen en grachtenpanden in Nederland.

 

 

Een andere punt dat bij verzekeringen vaak een issue is, is de brandveiligheid. Nu hoop ik dat ik hierboven al een goede onderbouwing  heb gegeven, om deze potentiële onzekerheid van tafel te schuiven.

 

Hoogbouw met hout kan

Er is vraag naar hoogbouw om ook in stedelijk gebied aan de vraag van woon- en werk ruimte te kunnen voldoen. Met CLT is dat mogelijk.
CLT staat voor Cross Laminated Timber. CLT is een houtbouwproduct wat opgebouwd wordt uit kruislings (de vezels van het hout liggen steeds, per plaat, haaks op elkaar) verlijmde massieve hout platen. Door deze kruislingse verlijming, wordt het hout erg sterk en biedt het bijna onbegrensde mogelijkheden wat betreft bouwconcept, stijl en architectuur. Het is dus zeer geschikt voor het overbruggen van grote overspanningen en het realiseren van hoogbouw.

 

 

In het buitenland zijn hiermee diverse projecten in ontwikkeling, van de ontwerpfase tot en met de realisatie. In Wenen wordt er gebouwd aan een gebouw gerealiseerd van 84 meter hoogte en het heeft maar liefst 24 verdiepingen! Kijk maar eens op de website van HoHo Wien.

 

In Parijs zijn de ontwikkelingen in volle gang voor een gebouw met een CLT constructie van 35 verdiepingen!

 

CLT en lijm

Maar hoe zit het dan met de lijmen, zal je denken, die zijn toch niet milieuvriendelijk?

 

Inderdaad, de lijmen zijn nu nog wel een verbeterpunt. De lijmen zijn al wel milieuvriendelijker geworden en er wordt hard gezocht naar echt goede oplossingen. Een van de problemen waar men tegenaan loopt, is dat de kwaliteit van deze lijmen zo goed is, dat een biobased lijm daar nog niet aan kan tippen. Niet zolang er nog de hoogst mogelijke eisen worden gesteld aan de sterkte en droogtijd van de lijmen.


Zelf vraag ik me af of er wél al een biobased lijm is die ‘voldoende’ sterk is, volgens de huidige eisen. Vergelijk het met houtconstructies die vaak overgedimensioneerd worden. Er wordt dus een zwaardere constructie gebruikt, dan dat er constructief nodig is. Ik denk dat dit bij de lijmen net zoiets is.
Onder andere MEVO Houtindustrie is de mogelijkheden hiermee wel aan het onderzoeken maar dit onderzoek loopt nog dus we meten nog even geduldig zijn en afwachten.

Desondanks, veiligheid voorop.

 

Hout geeft ook in stedelijk gebied uitbreidingsmogelijkheden

Juist in stedelijke gebieden is er een voortdurend te kort aan woonruimte. Om aan de vraag van woonruimte te voldoen, worden gebouwen in de steden tegenwoordig steeds vaker opgetopt. Dit wil zeggen dat ze een extra verdieping bouwen op een bestaand gebouw.

 

Houtbouw leent zich hier uitstekend voor! Het is namelijk zeer licht van gewicht en je kunt er snel mee bouwen zonder grote hijsinstallaties of zware transportmiddelen. Handig in de stad dus.

 

Kijk maar eens naar dit filmpje:

 

In deel 2 van mijn blog over hout ga ik verder in op; het juiste hout op de juiste plek, de milieuvriendelijkheid van hout, onderhoud en of er wel voldoende hout in de wereld is om zoveel met hout te gaan bouwen.

 

Mocht je vragen hebben of mooie en bijzondere voorbeelden kennen van houtbouw, dan zie ik ze graag.

REAGEREN OP DIT BERICHT

Hout, dé basis voor biobased bouwen? Deel 1

2/16/2017